GLP-1 Sözlüğü

GLP-1 sözlüğü ne işe yarar?

GLP-1 ilaçları ve beslenme hakkında okurken karşılaşılan terimleri sade dille açıkladık. Terimler alfabetik sıradadır. Konuların ayrıntısı sayfanın sonundaki bağlantılardaki rehberlerde yer alır. Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır, ilaç kullanımıyla ilgili kararlar hekimle verilir.

A

Agonist

Bir hormonun ya da maddenin etkisini taklit eden ilaç. GLP-1 reseptör agonistleri GLP-1 hormonunun etkisini taklit eder.

Aralıklı oruç

Günün belirli saatlerinde yemek yenip kalan sürede aç kalınan beslenme düzeni.

B

Bazal metabolizma

Vücudun dinlenirken temel işlevleri için harcadığı enerji. Kas kütlesi azaldığında düşebilir.

Biyoelektrik empedans

Vücuttan hissedilmeyen zayıf bir akım geçirerek yağ, kas ve su oranını tahmin eden ölçüm yöntemi.

Bel çevresi

Göbek hizasından ölçülen çevre. Karın bölgesindeki yağlanmanın basit bir göstergesidir.

D

Direnç egzersizi

Kasların bir ağırlığa, banda ya da vücut ağırlığına karşı çalıştığı egzersiz. Kas korumanın temel ayaklarından biridir.

E

Etken madde

İlacın etkisini sağlayan madde. Semaglutid, tirzepatid ve liraglutid birer etken maddedir.

F

Ferritin

Vücuttaki demir deposunu gösteren kan değeri. Düşük olması saç dökülmesi ve halsizlikle ilişkili olabilir.

Fonksiyonel beslenme

Beslenmeyi kişinin genel sağlık durumu, alışkanlıkları ve şikâyetleriyle birlikte ele alan yaklaşım.

G

Gastroparezi

Midenin çok yavaş boşalması durumu. Şiddetli bulantı ve kusmayla seyredebilir, hekim değerlendirmesi gerektirir.

GIP

Bağırsaktan salgılanan, kan şekeri ve iştah düzenine katılan bir hormon. Tirzepatid hem GIP hem GLP-1 reseptörüne etki eder.

GLP-1

Glukagon benzeri peptit-1. Yemekten sonra bağırsaktan salgılanan, iştahı azaltan ve insülin salgısını destekleyen hormon.

İ

İdame dönemi

Hedef kiloya ulaşıldıktan sonra bu kilonun korunduğu dönem.

İnsülin direnci

Hücrelerin insüline zayıf yanıt vermesi. Kan şekerini dengelemek için daha çok insülin gerekir.

K

Kas kütlesi

Vücuttaki kas dokusunun toplam miktarı. Hızlı kilo kaybında azalabilir.

L

Lif

Bitkisel besinlerde bulunan, sindirilmeyen karbonhidrat. Bağırsak düzenine ve tokluğa katkı yapar.

Liraglutid

Her gün kullanılan bir GLP-1 reseptör agonisti etken maddesi.

M

Mide boşalması

Yemeğin mideden ince bağırsağa geçme süreci. GLP-1 ilaçları bu süreci yavaşlatır.

O

Obezite

Vücutta sağlığı bozacak düzeyde yağ birikmesiyle tanımlanan kronik hastalık.

P

Plato

Kilo kaybının bir süre durduğu ya da çok yavaşladığı dönem.

Porsiyon

Bir öğünde yenen besin miktarı. Bu sitede avuç, kaşık ve kase gibi ev ölçüleriyle anlatılır.

Protein

Kas, bağışıklık ve doku onarımı için gerekli besin ögesi. Yumurta, süt ürünleri, et, balık ve baklagilde bulunur.

R

Reflü

Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması. Göğüste yanma ve ağza acı su gelmesiyle kendini gösterir.

S

Sarkopeni

Yaşla ya da hareketsizlikle kas kütlesinin ve gücünün belirgin azalması.

Semaglutid

Haftada bir iğneyle ya da günlük tabletle kullanılan bir GLP-1 reseptör agonisti etken maddesi.

T

Telojen dökülme

Vücudun zorlandığı bir dönemden 2–3 ay sonra görülen, genellikle geçici yaygın saç dökülmesi.

Tirzepatid

Haftada bir iğneyle kullanılan, GIP ve GLP-1 reseptörlerine etki eden etken madde.

V

Vücut kitle indeksi

Kilonun boyun karesine bölünmesiyle hesaplanan boy-kilo oranı. Kas ve yağ ayrımını göstermez.

Vücut analizi

Vücuttaki yağ, kas ve su oranının cihazla tahmin edilmesi.

Y

Yağsız kütle

Vücut ağırlığından yağ çıkarıldığında kalan kısım. Kas, su, kemik ve organ dokusunu kapsar.

Daha fazlasını nerede okuyabilirim?

İlaçların nasıl çalıştığını GLP-1 ilaçları nedir sayfasında, kas kaybını kas kaybı rehberinde, protein hedefini protein ihtiyacı sayfasında anlattık. Diğer sorular için sık sorulan sorular sayfasına bakabilirsiniz.

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 11 Kasım 2026 · Düzeltme ve öneri için editör: dyt.seymaturkoglu@gmail.com