GLP-1 Kullanırken Kabızlık: Lif ve Su Nasıl Ayarlanır?

Kabızlık neden olur?

GLP-1 ilaçları midenin ve bağırsağın hareketlerini yavaşlatır. Besinler bağırsakta daha uzun kalır, dışkıdaki su daha çok emilir ve dışkı sertleşir. Buna az yemek ve az su içmek de eklenince kabızlık sıklaşır.

• Az yenen günlerde lif de azalır.
• Susama hissi azaldığı için sıvı alımı düşer.
• Halsizlik nedeniyle hareket azalır.
• Bazı kişiler bulantı korkusuyla sebze ve baklagilden uzak durur.

Genel bilgi için kabızlık ve beslenme sayfasına bakabilirsiniz.

Lif nasıl artırılır?

Lif dışkıya hacim kazandırır ve bağırsak hareketini destekler. Ancak hızlı artırılırsa gaz ve şişkinlik yapabilir. Bu yüzden lif birkaç hafta içinde kademeli artırılır ve suyla birlikte alınır.

• Sebze: her öğünde tabağın yarısı. Pişmiş sebze, çiğe göre daha az şişkinlik yapabilir. Sebzeyi yumuşak pişirmek için sebze pişirme yazısına bakın.
• Meyve: günde 2–3 porsiyon, mümkünse kabuğuyla. Kuru erik, kuru kayısı ve incir kabızlıkta sık önerilir. Porsiyon ölçüleri meyve yenir mi yazısında.
• Baklagil: haftada 2–3 kez mercimek, nohut ya da kuru fasulye.
• Tam tahıl: yulaf, bulgur, tam buğday ekmeği. Yulafı şişkinlik yapmadan eklemek için yulaf yazısına bakın.
• Tohum: 1 yemek kaşığı keten tohumu ya da chia, yoğurda ya da yulafa eklenerek.

Yetişkinlerde günlük lif önerisi genelde 25–30 g civarındadır. Bu dönemde birden bu miktara çıkmak yerine her hafta biraz artırmak rahat ettirir.

Ne kadar su içmeli?

Lif suyla çalışır. Su az olursa lif kabızlığı artırabilir. Genel hedef gün içine yayılmış 8–10 bardak sıvıdır. Kalp ya da böbrek hastalığınız varsa miktarı hekiminizle konuşun.

• Sabah uyanınca 1–2 bardak ılık su için.
• Her öğünün arasına 1–2 bardak su yerleştirin.
• Ayran, kefir, çorba ve bitki çayı da sıvı hesabına girer.
• Suyu bir kerede değil, yudum yudum için.

Su ve lif dengesinin ayrıntısı su ve lif rehberinde.

Lif artırırken şişkinlik olursa ne yapılır?

Lifi artırdığınız ilk günlerde gaz ve şişkinlik görülebilir. Bu genellikle birkaç günde azalır. Baklagilleri bir gece suda bekletip suyunu dökerek pişirmek, sebzeleri iyi pişirmek ve lifi her hafta yalnız biraz artırmak şişkinliği azaltır. Pişirme adımları GLP-1 kullanırken baklagil yazısında. Şişkinlik sürüyorsa reflü ve şişkinlik sayfasındaki önerilere bakın.

Hangi yiyecekler kabızlığı artırabilir?

• Beyaz ekmek, beyaz pirinç ve hamur işleri ağırlıklı beslenme
• Çok miktarda peynir
• İşlenmiş et ürünleri
• Kızartmalar ve ağır yağlı yemekler
• Muz ağırlıklı beslenme, özellikle ham muz

Bu yiyecekler yasak sayılmaz. Kabızlık varken azaltılır, yanlarına sebze ve su eklenir.

Kabızlıkta örnek bir gün nasıl görünür?

• Uyanınca: 2 bardak ılık su.
• Kahvaltı: 2 yumurtalı omlet, domates, yeşillik, 1 dilim tam buğday ekmeği.
• Ara öğün: 1 kase yoğurt, 1 yemek kaşığı keten tohumu, 2 kuru erik.
• Öğle: zeytinyağlı pırasa ya da ıspanak, yanında yoğurt, 3 kaşık bulgur.
• Ara öğün: 1 armut ve 1 bardak kefir.
• Akşam: 1 tabak mercimek yemeği, mevsim salatası.

Hareket ve tuvalet alışkanlığı nasıl yardımcı olur?

Yürüyüş bağırsak hareketlerini destekler. Günde 20–30 dakika yürüyüş, özellikle yemeklerden sonra, kabızlığı azaltabilir. Tuvalet ihtiyacını ertelememek ve her gün aynı saatte, örneğin kahvaltıdan sonra, tuvalete oturmaya zaman ayırmak da düzeni kolaylaştırır. Ayakların altına küçük bir tabure koymak dışkılamayı rahatlatabilir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Müshil ya da lif takviyesi kullanmadan önce hekiminize danışın. Şu durumlarda ise gecikmeden hekime ya da acile başvurun: sırta vuran ya da giderek artan şiddetli karın ağrısı, kusmanın durmaması, gaz ve dışkı çıkaramama, karında belirgin şişlik, dışkıda kan. İlacın dozu ve kullanım planıyla ilgili kararları hekiminiz verir.

Az su içtiğiniz günlerde yorgunluk ve baş ağrısı da oluyorsa halsizlik ve baş ağrısı yazısına göz atın.

Sık sorulan sorular

Kabızlık ne kadar sürer?

Çoğu kişide ilk haftalarda ve doz değişikliği dönemlerinde belirgindir, beslenme düzenlendikçe azalır. Uzun süren kabızlığı hekiminizle konuşun.

Kahve kabızlığa iyi gelir mi?

Bazı kişilerde sabah kahvesi bağırsağı harekete geçirir. Ancak fazla kahve sıvı dengesini etkileyebilir, yanında su içmek gerekir.

Probiyotik kullanmalı mıyım?

Yoğurt ve kefir doğal kaynaklardır. Probiyotik takviye konusunu hekiminizle konuşabilirsiniz.

Kabızlık planınızı kendi tabağınıza uyarlamak için GLP-1 Beslenme Programı ön görüşmesiyle başlayabiliriz.

Kaynaklar

1. NIDDK. Constipation (yeni sekmede açılır) — Kabızlıkta lif, sıvı ve hareket
2. Mozaffarian D. ve ark. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity. Am J Clin Nutr 2025;122:344–367 (yeni sekmede açılır) — ACLM, ASN, OMA ve TOS ortak beslenme bildirgesi
3. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (yeni sekmede açılır) — Besin grupları, porsiyon ve sıvı önerileri
4. Dünya Sağlık Örgütü. Healthy diet (bilgi notu) (yeni sekmede açılır) — Sağlıklı beslenmenin genel ilkeleri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 13 Kasım 2026 · Düzeltme ve öneri için editör: dyt.seymaturkoglu@gmail.com