50 yaş üstünde GLP-1 ilacı kullanırken kas ve kemik nasıl korunur?

İletişim

Dyt. Şeyma Türkoğlu VuralDiyetisyen

Ara

50 yaş üstü GLP-1 kullanırken neden ek dikkat gerekir?

Yaş ilerledikçe kas kütlesi doğal olarak azalır. Buna sarkopeni (yaşa bağlı kas kaybı) denir. Kilo verirken bu kayıp hızlanabilir. Kemik yoğunluğu da azalır, özellikle menopoz sonrası kadınlarda.

• Kas kaybı güçsüzlüğe, düşme riskine ve günlük işlerde zorlanmaya yol açabilir.
• Kilo kaybıyla kemik yoğunluğu da azalabilir.
• Susama hissi yaşla birlikte azalır, iştahsızlıkla birleşince sıvı açığı büyür.
• B12 ve D vitamini eksikliği daha sık görülür.
• Birden fazla ilaç kullanımı daha yaygındır.

Ne kadar protein almalıyım?

Genel önerilerde günde kilogram başına yaklaşık 1,0–1,5 gram protein konuşulur. 50 yaş üstünde bu aralığın alt sınırının altına düşmemek özellikle önemlidir. Böbrek hastalığınız varsa miktar hekiminizle belirlenir.

• Proteini 3–4 öğüne bölün. Öğün başına 25–30 gram örnek bir hedeftir.
• Kahvaltıyı proteinsiz geçirmeyin: yumurta, peynir, yoğurt.
• Çiğnemesi kolay kaynaklar seçin: balık, köfte, yumurta, lor, yoğurt, baklagil püresi.

Ayrıntılar protein ihtiyacı sayfasında.

Kemik sağlığı için ne yapmalıyım?

• Günde 2–3 porsiyon süt ürünü: yoğurt, kefir, peynir, süt.
• Kalsiyum için susam, tahin, yeşil yapraklı sebze, kuru incir.
• D vitamini için güneş ışığı ve yağlı balık. Düzeyi tahlille ölçülür, takviye kararı hekimindir.
• Ağırlık taşıyan egzersizler: yürüyüş, merdiven, direnç çalışması.

Hangi egzersizleri yapabilirim?

Direnç egzersizi her yaşta kası korur ve güçlendirir. Doğru teknikle ve hafif başlayarak yapıldığında güvenlidir.

• Haftada 2–3 gün direnç egzersizi: sandalyeden kalkıp oturma, duvara şınav, bantla çekme, basamak çıkma
• Haftada 150 dakika tempolu yürüyüş
• Denge egzersizleri: tek ayak üzerinde durma, topuk-parmak yürüyüşü

Kalp, eklem ya da denge sorununuz varsa başlamadan önce hekiminize danışın. Ayrıntılar egzersiz ve hareket sayfasında.

Örnek bir gün

• Kahvaltı: 2 yumurta, beyaz peynir, domates, 1 dilim tam buğday ekmeği.
• Ara öğün: 1 kâse yoğurt, 1 kuru incir.
• Öğle: mercimek çorbası, fırında köfte, salata.
• Ara öğün: 1 bardak süt ya da kefir.
• Akşam: buğulama balık, zeytinyağlı sebze, 3 kaşık bulgur.
• Gün boyu: saat başı birkaç yudum su.

Bu düzen bir örnektir, size uygun plan sağlık durumunuza göre hazırlanır.

İlaç ve tahlil takibinde nelere dikkat edilir?

50 yaş üstünde birden fazla ilaç kullanmak yaygındır. Kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri hekiminize bildirin. Tansiyon ya da diyabet ilacı kullanıyorsanız kilo kaybıyla birlikte bu ilaçların yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Hangi tahlillerin isteneceğine hekiminiz karar verir. B12, D vitamini, ferritin ve böbrek fonksiyonları bu yaş grubunda sık konuşulan tahlillerdir. Ayrıntılar vitamin ve mineral sayfasında.

Diyetisyen bu yaş grubunda nasıl destek olur?

GLP-1 Beslenme Programı'nda 50 yaş üstünde kas takibi daha sık yapılır. Vücut analiziyle kas kütlesi izlenir, protein hedefi ve öğün dağılımı buna göre güncellenir. Kas odaklı plan için kas koruma protein planı sayfasına bakabilirsiniz.

Yaşla gelen kas kaybını ilaçtan bağımsız anlatan ayrıntılı rehber: Yaşlanınca kas kaybı.

Kaynaklar

1. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour, 2020 (yeni sekmede açılır) — Yaşlı yetişkinlerde direnç ve denge egzersizi
2. Mozaffarian D ve ark. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity. Am J Clin Nutr 2025 (yeni sekmede açılır) — Kas koruma ve protein
3. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (yeni sekmede açılır) — Yaşlılıkta beslenme önerileri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Düzeltme ve öneri için editör: dyt.seymaturkoglu@gmail.com