İnsülin direnciniz varsa GLP-1 ilacı kullanırken nasıl beslenmeli?

İletişim

Dyt. Şeyma Türkoğlu VuralDiyetisyen

Ara

İnsülin direnci GLP-1 kullanırken neden önemli?

İnsülin direncinde vücut hücreleri insüline yeterince yanıt vermez. Kan şekerini dengelemek için pankreas daha çok insülin salgılar. Bu durum karın bölgesinde yağlanmayla ve ileride tip 2 diyabet riskiyle ilişkilidir.

GLP-1 ilaçları kan şekerinin düzenlenmesine ve kilo kaybına yardım eder. İlacın sizin için uygun olup olmadığına hekiminiz karar verir. Beslenme planı ise ilacın yanında kan şekeri dengesini ve kası destekler.

Tabağımı nasıl kurmalıyım?

• Önce sebze ve protein: öğüne salata ya da sebze ve proteinle başlayıp tahılı sona bırakmak kan şekerindeki yükselişi yumuşatır.
• Tabağın yarısı sebze: lif, kan şekerinin yavaş yükselmesine yardım eder.
• Tabağın çeyreği protein: tavuk, balık, yumurta, yoğurt, baklagil.
• Tabağın çeyreği tam tahıl: bulgur, yulaf, tam buğday ekmeği, karabuğday.

Hangi karbonhidratları seçmeliyim?

Karbonhidratı tamamen kesmek gerekmez. Önemli olan türü ve miktarıdır.

• Beyaz ekmek yerine tam buğday ya da çavdar ekmeği
• Beyaz pirinç yerine bulgur ya da karabuğday
• Meyve suyu yerine bütün meyve, protein ya da kuruyemişle birlikte
• Şekerli içecek ve tatlıları sınırlamak
• Kuru baklagilleri haftada birkaç kez menüye eklemek

Örnek bir gün

• Kahvaltı: 2 yumurta, beyaz peynir, bol yeşillik, 1 dilim çavdar ekmeği.
• Ara öğün: 1 kâse yoğurt, birkaç ceviz.
• Öğle: mercimekli bulgur salatası, ızgara tavuk.
• Ara öğün: 1 elma ve 1 dilim peynir.
• Akşam: fırında balık, zeytinyağlı sebze, salata.

Bu düzen bir örnektir, size uygun plan sağlık öykünüze göre hazırlanır.

Hareket insülin direncine nasıl etki eder?

Kaslar kandaki şekeri kullanan başlıca dokudur. Kas kütlesi arttıkça ve kaslar çalıştıkça insüline yanıt iyileşir.

• Haftada en az 2 gün direnç egzersizi
• Haftada 150 dakika tempolu yürüyüş
• Yemekten sonra 10–15 dakikalık kısa yürüyüş

Ayrıntılar egzersiz ve hareket sayfasında.

Bel çevresi neden takip edilir?

İnsülin direnci karın çevresindeki yağlanmayla yakından ilişkilidir. Tartıdaki düşüşün yanında bel çevresinin incelmesi, kan şekeri dengesinin iyileştiğine dair önemli bir işarettir. Bel çevresini ayda bir, göbek hizasından ve aynı koşullarda ölçmek yeterlidir.

Uyku ve stres de etkiler mi?

Evet. Kısa ve düzensiz uyku ertesi gün kan şekeri dengesini ve iştahı olumsuz etkileyebilir. Uzun süreli stres de benzer bir etki yapar. Her gece benzer saatte yatıp 7–8 saat uyumaya çalışmak beslenme planını destekler. Gün içinde kısa yürüyüşler ve nefes molaları stresle başa çıkmayı kolaylaştırır.

Diyetisyen insülin direncinde nasıl destek olur?

GLP-1 Beslenme Programı'nda ön görüşmede tahlil sonuçlarınız ve sağlık öykünüz değerlendirilir. Vücut analiziyle başlangıç ölçülür, kan şekerini dengeleyen kişisel plan hazırlanır. Diyabete ilerleme varsa tip 2 diyabet sayfasındaki notlar da önem kazanır. Program ayrıntıları GLP-1 Beslenme Programı sayfasında.

İnsülin direncinin kendisi, tahlilleri ve beslenmesi için daha ayrıntılı rehber: İnsülin direnci rehberi.

Kaynaklar

1. American Diabetes Association. Obesity and weight management, Standards of Care in Diabetes 2025 (yeni sekmede açılır) — Kilo yönetimi ve diyabet önleme
2. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (yeni sekmede açılır) — Tam tahıl ve lif önerileri
3. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour, 2020 (yeni sekmede açılır) — Haftalık hareket önerileri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Düzeltme ve öneri için editör: dyt.seymaturkoglu@gmail.com